تقويت کننده هاي عملياتي به اختصار آپ امپ ناميده مي شو ند.و به صورت مدار مجتمع در دسترس مي باشند.اين تقويت کننده ها از پايداري بالايي برخوردارند.، و با اتصال ترکيب مناسبي از عناصر خارجي مثل مقاومت،خازن،ديود و غيره به آنها،مي توان انواع عمليات خطي و غير خطي را انجام داد.

 از ويژگيهاي اختصاصي تقويت کننده هاي عمليا تي ورودي تفاضلي و بهره بسيار زياد است.

اين المان الکترونيکي اختلاف ميان ولتاژهاي ورودي در پاي هاي مثبت و منفي را در خروجي با تقويت بسيار با لايي آشکار مي سازد.حتي اگر اين اختلاف ولتاژ کوچک نيز باشد.،آنرا به سطح قابل قبولي از ولتاژ‌ در خروجي تبديل مي کند.به شکل مداري اين المان در زير توجه کنيد.

اين المان همواره داراي دو پايه مثبت و منفي در ورودي،اين دو پايه ورودي مستلزم يک پايه در خروجي هستند.
پايه ورودي مثبت را در اصطلاح لاتين noninverting و پايه منفي را inverting مي گويند.

 نحوه عملکرد op_amp

اين المان بسته به وضعيت پايه هاي ورودي و خروجي داراي شرايط و عملکرد متفاوتي خواهد شد که در زير به توضيح راجب اين وضعيت ها مي پردازيم.(شرح در ادامه مطلب)

ادامه مطلب

همجوشی هسته ای
از دیرباز آرزوی بشر دستیابی به منبعی از انرژی بوده که علاوه بر آنکه بتواند مدت مدیدی از آن استفاده کند تولید پسماندهای خطرناک نیز در پی نداشته باشد.اکنون در هزاره سوم میلادی این آرزوی به ظاهر دست نیافتنی کم کم به واقعیت می پیوندد.اکنون بشر خود را آماده می کند تا با ساخت اولین رآکتور گرما هسته ای (همجوشی هسته ای)آرزوی نیاکان خود را تحقق بخشد.سوختی پاک و ارزان به نام هیدروژن,انرژی تولیدی سرشار و پسماندی بسیار پاک به نام هلیوم.
اکنون می پردازیم به واکنشهای گرما هسته ای راهکارهای استفاده از آن.
خورشید و ستارگان:

سالهاست که دانشمندان واکنشی را که در خورشید و ستارگان رخ داده و در آن انرژی تولید می کند کشف کرده اند. این واکنش عبارت است از ترکیب (برخورد) هسته های چهار اتم هیدروژن معمولی و تولید یک هسته اتم هلیوم.اما مشکلی سر راه این نظریه است.(شرح در ادامه مطلب)

ادامه مطلب

نيروگاه حرارتي

نيروگاه حرارتي جهت توليد انرژي الکتريکي بکار مي‌رود که در عمل پره‌هاي توربين بخار توسط فشار زياد بخار آب ، به حرکت در آمده و ژنراتور را که با توربين کوپل شده است، به چرخش در مي‌آورد. در نتيجه ژنراتور انرژي الکتريکي توليد مي‌کند. نيروگاه حرارتي به مقدار زيادي آب نياز دارد. در نتيجه در محلهايي که آب به فراواني يافت مي‌شود، ترجيحا از اين نوع نيروگاه استفاده مي‌شود. چون انرژي الکتريکي را به روشهاي ديگري ، مثل انرژي آب در پشت سدها (توربين آبي) ، انرژي باد (توربين بادي) ، انرژي سوخت (توربين گازي) و انرژي اتمي هم مي‌توان تهيه کرد. سوخت نيروگاه حرارتي شامل ، فروت و يا گازوئيل طبيعي است.
مشخصات فني نيروگاه

سوخت

سوخت اصلي نيروگاه ، سوخت سنگين (مازوت) مي‌باشد که توسط تانکرها حمل و از طريق ايستگاه تخليه سوخت در سه مخزن 33000 متر مکعبي ذخيره مي‌گردد. سوخت راه اندازي ، سوخت سبک (گازوئيل) است که در يک مخزن 430 متر مکعبي نگهداري مي‌شود. (شرح در ادامه مطلب)

ادامه مطلب

 خطاهاي ناشي از جريان برق عمدتا" به سه دسته تقسيم ميشوند:

1_  اتصال بدنه که عبارت است از اتصال يکي از سيمهاي جريان برق به بدنه د ستگاه .

2_  اتصال کوتاه عبارت است از اتصال دو سيم لخت که نسبت به هم داراي اختلاف  پتانسيل  الکتريکي مي باشندبه يکديگر.

3_ اتصال زمين که عبارت است از اتصال يکي از سيم هاي حامل جريان به زمين .

خطا هاي نامبرده شده به دوصورت کامل وناقص اتفاق مي افتد . دراتصال کامل درمحل اتصالي  مقاومت وجودندارد وجريان زيادي از اين نقطه عبور ميکند اما اگر اتصال ناقص باشد درمحل اتصال  مقاومت وجود دارد بنابر اين جريان خطا نسبت به حالت قبل کمتر است.

 انواع حفاظت

 ( شرح در ادامه مطلب)

ادامه مطلب

( RAP ) نرم افزار ارزيابي قابليت اطمينان سيستم هاي قدرت

بسته نرم افزاري RAP يك نرم افزار مناسب براي ارزيابي قابليت اطمينان در سيستمهاي قدرت الكتريكي مي باشد. اين نرم افزار داراي توانائي محاسبه و ارزيابي قابليت اطمينان مركب (Composite System Reliability) و قابليت اطمينان پستها

(Station reliability evaluation) مي باشد.

RAP از دو برنامه REOSTAT و CRUSE بترتيب براي محاسبه قابليت مركب سيستم و پستها تشكيل گرديده است. شكل (1) ساختار نرم افزار RAP و برنامه هاي تشكيل دهنده آنرا نشان ميدهد.

برنامه (Composite Reliability Using State Enumeration) CRUSE

اين برنامه براي محاسبه قابليت اطمينان تركيبي سيستم هاي قدرت مي باشد. انديسهاي قابليت اطمينان محاسبه شده توسط اين برنامه براساس نتايج خروج اضطراري در بخش توليد و انتقال مي باشد. براي طراحي سيستم قدرت برنامه CRUSE ميتواند ارزيابي كمي و يگانه ائي از رفتار سيستم تهيه نمايد. همچنين ميتواند راه حلهاي گوناگوني را براي اصلاح وضعيتهاي اضطراري و غير عادي ممكن در سيستم محاسبه و ارائه نمايد و در نهايت ميتواند براي سيستم قدرت يك طرح بهينه ائي را تهيه نمايد.

ويژگيهاي برنامه CRUSE بشرح زير مي باشند ( شرح در ادامه مطلب)

ادامه مطلب

نرم افزار مطالعات سيستم قدرت

نرم افزار ( Electrical Network DigSILENT ( Digital Simulator for يك ابزار شبيه سازي محاوره ائي براي محاسبه و تحليل رفتار سيستمهاي قدرت با اهداف طراحي و بهره برداري مي باشد. طراحي و توسعه اين نرم افزار از سال 1976 توسط مهندسين و برنامه نويسان با تجربه آغاز شده است.

ويرايش يازدهم اين نرم افزار كه بنام Power Factory معروف است در سال 1993 بر اساس تجربيات موفق نسخه هاي قبل و در محيط C ++ ايجاد گرديده است.

DigSILENT در عين اينكه ميتواند بعنوان يك ابزار محاسباتي قوي براي سيستم هاي قدرت در مقياس بزرگ با ابعاد هزار ماشين استفاده شود همچنين بعنوان يك ابزار جيبي براي حل مسائل برق استفاده ميگردد.

الگوريتم و تكنيك هاي مدلسازي اين نرم افزار مطمئن و قابل انعطاف مي باشد بگونه اي كه قادر است طيف وسيعي از رفتارها سيستم قدرت را در حالتهاي ماندگار و يا گذرا شبيه سازي و محاسبه نمايد.

در حال حاضر نرم افزارهاي تجاري بسياري براي محاسبه و تحليل مسائل سيستم هاي قدرت وجود دارد. وليكن اين نرم افزارها در ويژگيها و توانائي هاي زير با يكديگر متفاوت مي باشند.

· - طراحي عمومي نرم افزار و ساختار اطلاعاتي آن

· - قابليت تعريف دقيق موضوعات و سناريوها

· - معادلات رياضي و تكنيكهاي حل

· - برنامه نويسي و نگهداري نرم افزار و نحوه ارتباط و تعامل توابع محاسباتي نرم افزار با يكديگر

· - تنوع امكانات و قابليتهاي نرم افزار و ساختار ارتباطي كاربر – ماشين و تكنيكهاي آن

نسخه Power Factory نرم افزار DigSILENT كليه ويژگيهاي فوق را بشكل بهينه دارا مي باشد. بعضي از ويژگيهاي اين نرم افزار بشرح زير مي باشد.( شرح در ادامه مطلب)

ادامه مطلب

این مطلب نمونه ای است از مطالب بسیار زیاد سایت هنرجو در این زمینه .

نمونه سوالات کنکور * ماشین های AC

1 ـ تلفات آهنی یک ترانسفورماتور با ولتاژ اولیه 360 ولت و فرکانس 50 هرتز ، اندوکتانس اصلی 2 هانری و

بی باری یک آمپر ، چند وات است ؟

الف ) 144             ب ) 288            ج ) 400              د ) 800

2 ـ در ترانسفورماتور ایده ال تلفات و کوپلینگ مغناطیسی به ترتیب کدام است ؟

الف ) حداقل ـ صفر     ب ) حداقل ـ یک    ج ) صفر ـ صفر       د ) صفر ـ یک

3 ـ مقاومت بار 20 اهمی یک ترانسفورماتور در سمت اولیه 5 اهم دیده می شود . اگر این ترانسفورماتور به ولتاژ 220 ولت وصل باشد ، ولتاژ دو سر بار چند ولت است ؟

الف ) 44      ب ) 440       ج ) 1100       د ) 5500

4 ـ در آزمایش اتصال کوتاه یک ترانسفورماتور 48/220 ولتاژ ورودی 20 ولت اندازه گیری شده است . درصد ولتاژ اتصال کوتاه آن کدام است ؟

ادامه مطلب

وسايل تبديل انرژي الكترومكانيكي گردان را ماشينهاي الكتريكي مي گويند.
طبقه بندي ماشينهاي الكتريكي
ماشينهاي الكتريكي به دو طريق دسته بندي مي شوند:
از نظر نوع جريان الكتريكي
الف- ماشينهاي الكتريكي جريان مستقيم
ب- ماشينهاي الكتريكي جريان متناوب
از نظر نوع تبديل انرژي
الف- مولدهاي الكتريكي كه انرژي مكانيكي را به انرژي الكتريكي تبديل مي كنند
ب- موتورهاي الكتريكي كه انرژي الكتريكي را به انرژي مكانيكي تبديل مي كنند
به طور كلي ماشينهاي الكتريكي جزء وسايل تبديل انرژي غير خطي هستند يعني هر تغيير در ورودي هميشه به يك نسبت در خروجي ظاهر نمي شود.

مولد ساده جريان مستقيم
يك مولد ساده جريان مستقيم از چهار قسمت اصلي زير تشكيل شده است

یه مطلب دیگه از سایت هنرجو تهیه کردم .برای مطالعه کل مطلب به سایت هنرجو مراجعه کنید.

قمرهای مصنوعی از آغاز تا امروز

ماهواره مصنوعی شی  ایست که توسط انسان ساخته شده و بطور مداوم در حال حرکت در مداری حول زمین یا اجرام دیگری در فضا می باشد. بیشتر ماهواره های ساخته شده تاکنون حول کره زمین در حرکت هستند و در مواردی چون مطالعه کائنات، ایستگاه های هواشناسی، انتقال تماس های تلفنی از فراز اقیانوس ها، ردیابی و تعیین مسیر کشتی ها، هواپیماها و همینطور امور نظامی بکار می روند. ماهواره هایی نیز وجود دارند که دور ماه، خورشید، اجزام نزدیک به زمین و سیاراتی نظیر زهره، مریخ و مشتری در حال گردش می باشند.
این ماهواره ها اغلب اطلاعات مربوط به جرم آسمانی که حول آن در گردشند را جمع آوری می کنند. به جز ماهواره های مصنوعی مذکور، اشیای در حال گردش دیگری نیز در فضا وجود دارند از جمله: فضاپیماها، کپسول های فضایی و ایستگاه های فضایی که به آنها نیز ماهواره می گوییم. همچنین اجرام دیگری نیز به نام زباله های فضایی شامل بالابرنده های مستهلک راکت ها، تانک های خالی سوخت و… که به زمین سقوط نکرده اند نیز در فضا وجود دارند. در سال ۱۹۵۵ شوروی تحقیقات خود را برای پرتاب ماهواره مصنوعی به فضا آغاز کرد.

ادامه مطلب

یه مطلب دیگه براتون از مقالات بخش الکترونیک سایت هنرجو آماده کردم که امیدوارم  خوشتون بیاد.

مطلب كاملي از ترانزيستور

ساختمان داخلي ترانزيستور :

ترانزيستور از سه لايه نيمه هادي نوع P , N  كه در كنار هم قرار مي گيرند تشكيل شده است . اين لايه هاي نيمه هادي به دو صورت كنار هم چيده مي شوند .

P-N-P         ,           N-P-N

ترانزيستور NPN ( تيپ منفي ) و ترانزيستور PNP ( تيپ مثبت ) .

سه پايه اي كه از نيمه هادي ها خارج مي شوند به نام هاي اميتر (E)  يا منتشر كننده ، بيس (B) يا پايه و كلكتور (C) يا جمع كننده نام گذاري شده اند . نيمه هادي كه اميتر را تشكيل ميدهد نسبت به دولايه ي بيس و كلكتور ناخالصي بيش تري دارد و لايه ي بيس نسبت به كلكتور و اميتر ناخالصي كم تري دارد .

در نتيجه از نظر ناخالصي پايه هاي ترانزيستور به اين ترتيب از كم به زياد قرار مي گيرند : بيس ، كلكتور و اميتر .

مدل ديودي ترانزيستور :

اين نوع  ترانزيستورها را به اختصار ترانزيستورهاي BJT  (Bipolar Juncetion Transistor )  يا ترانزيستورهاي اتصال قطبي ( دو قطبي )  مي نامند .

عبارت Bipolar  يا دو قطبي ناشي از عملكرد الكترون ها و حفره ها به عنوان حامل هاي جريان مي باشد .

باياس ترانزيستور :

براي اينكه بتوانيم از ترانزيستور بعنوان تقويت كننده و سوئيچ و ... استفاده كنيم بايد ابتدا ترانزيستور را مورد تغذيه Dc  قرار دهيم . اين تغذيه را باياس ترانزيستور مي گويند . براي اينكه ترانزيستوري شروع به كار كند بايد بصورتي در مدار قرار گيرد كه ديود بيس – اميتر آن در باياس مستقيم و ديود كلكتور – بيس در باياس معكوس باشد، در غير اين صورت ترانزيستور خاموش مي باشد .

انواع باياس ترانزيستور :

1-     باياس ثابت ( مستقيم ) : در اين باياس بيس توسط يك مقاومت RB به منبع ولتاژ Dc متصل مي گردد .

2-     باياس كلكتور – بيس ( باياس اتوماتيك ) : در اين باياس بيس توسط يك مقاومت RB به كلكتور متصل است .

3-   باياس سرخود : دراين باياس بيس توسط مقاومت R1 به منبع تغذيه ي Dc و توسط مقاومت R2 به زمين متصل است و توسط اين دو مقاومت و يك تقسيم ولتاژ بين آن ها ولتاژ ثابتي براي بيس فراهم مي كند .

تقويت كننده ها :

يك تقويت كننده ي الكترونيكي تقويت كننده اي است كه سيگنال ضعيفي به آن وارد مي شود و سيگنال تقويت شده اي از آن خارج مي شود به چنين تقويت كننده اي آمپلي فاير مي گويند .

 انواع تقويت كنده ها :

1-     بيس مشترك C.B

2-     اميتر مشترك C.E

3-     كلكتور مشترك C.C

تقويت كننده هاي چند ترانزيستوري يا چند طبقه :

تقسيم بندي تقويت كننده هاي چند طبقه بر اساس نوع اتصال ( نوع كوپلاژ ) :

1-كوپلاژ R.C( كوپلاژ خازني ) – هرگاه دو تقويت كننده توسط خازن به يكديگر متصل شوند ، كوپلاژ را خازني يا R.C   مي گويند .

2-كوپلاژ مستقيم يا D.C – هر گاه دو تقويت كننده مستقيما بهم وصل بشوند كوپلاژ مستقيم است .

3-كوپلاژ ترانسفورماتوري – در اين كوپلاژ تقويت كننده ها توسط ترانس به هم متصل مي شوند .

منبع : سایت هنرجو

یه مطلب دیگه از سایت هنرجو انتخاب کردم و براتون تو وبلاگ قرار میدم .لطفا برای مطالعه مطالب بیشتر در این زمینه به سایت هنرجو مراجعه کنید.

ربات چیست؟

در يك تعريف بسيار ساده و ابتدايى مى توان گفت روبات ها ماشين هايى قابل كنترل توسط كامپيوترها هستند كه برنامه ريزى شده اند تا حركت كنند، اشياى خاصى را جابه جا كنند و كارهاى ديگرى كه در محدوده كارى آنها قرار دارد، انجام دهند. روبات ها مى توانند كارهاى تكرارى را سريع تر، ارزان تر و دقيق تر از انسان ها انجام دهند. لغت روبات از كلمه چكسلواكى robota، به معنى نيروى كار اجبارى، گرفته شده است. كلمه روبات اولين بار در سال ۱۹۲۱ توسط كارل كپك، رمان نويس و نمايشنامه نويس اهل چكسلواكى استفاده شد. كلمه روبات به ماشينى گفته شده بود كه براى كمك به انسان كارهايى را كه براى انسان سخت و نامطلوب يا ناخوشايند است، انجام مى دهد. روبات ها در فيلم ها به صورت خيالى و خارق العاده و هوشمند و گاهى اوقات موجودات مصنوعى خطرناك به تصوير كشيده مى شوند. اما روبات ها در حقيقت براى انسان ها كار مى كنند و كارها و ماموريت هايى كه ممكن است براى آنها خطرناك باشد، انجام مى دهند. در آينده، روبات ها در مدارس، منازل و حتى در بخش هايى از بدن انسان حضور خواهند داشت. در اوايل قرن هجدهم، براى اولين بار عروسك هاى خيمه شب بازى مكانيكى در اروپا ساخته شد. اين عروسك ها روبات خوانده مى شدند و توسط حلقه هاى متصل به هم گردانده مى شدند و توسط انتخاب گرهاى استوانه دوار كنترل مى شدند. در ۱۸۰۱ جوزف ماريا جكوارد يك دستگاه بافندگى خودكار اختراع كرد. اين دستگاه براى كنترل بالا رفتن نخ ها در كارخانه هاى پارچه استفاده مى شد و اولين دستگاهى بود كه مى توانست برنامه اى را ذخيره كند و يك ماشين را كنترل كند. پس از آن متداوماً تغييرات بسيار اندكى در سير تحول روبات ها رخ مى داد، اما به كندى به جلو حركت مى كرد.در اواخر دهه پنجاه و اوايل دهه شصت، اولين روبات هاى صنعتى به نام Unimate، توسط جورج دول و جو اينگلبرگ ارايه شد. اولين امتياز ثبت اختراع به نام دول بود، اما اينگلبرگ نخستين روبات بازارى را ساخت. از اين رو اينگلبرگ «پدر علم روباتيك» ناميده شده است. در سال ،۱۹۵۴ جورج دول يك بازوى مصنوعى با چندين اتصال ارائه كرد كه مقدمه اى براى روبات هاى پيشرفته امروزى شد. پس از آن يك مهندس مكانيك به نام ويكتور شينمن، يك بازوى انعطاف پذير ساخت كه تحت عنوان بازوى دستى جهانى قابل برنامه ريزى (PUMA) شناخته شد.

•قانون روبات ها

در سال ۱۹۵۰ ايساك آسيموف، دانشمند و نويسنده داستان هاى علمى و تخيلى قوانين روبات ها را مطرح كرد: اول: روبات نبايد به هيچ انسانى آسيب برساند يا عملكرد آن موجب زيان رساندن به كسى شود. دوم: روبات بايد از دستوراتى كه توسط انسان ها به آن داده شده است، پيروى كند، مگر اينكه آن دستورات با قانون اول تعارض داشته باشد. و سوم: روبات بايد از وجود خود محافظت كند تا زمانى كه اين موضوع با دو قانون اول تضاد نداشته باشد. در سال ۱۹۸۳ روبات هاى متحرك با معرفى يك روبات كه به شكل يك خودرو كوچك با شش چرخ بود و مى توانست از اشيا بالا برود، وارد صحنه شدند. اين وسيله مى توانست پنج تا شش برابر وزن خود را بلند كند و دو يا سه برابر وزنش را جابه جا كند.

•كارهاى خطرناك و تكرارى علم طراحى و ساخت روبات ها موجب كيفيت بهتر و هزينه كمتر در صنعت توليد شده است. البته ممكن است باعث صدمه زدن به مشاغل غيرتخصصى شود، اما موجب ايجاد شغل هاى جديدى براى افراد متخصص در نرم افزار و حس گرها مى شود. افرادى ممكن است مشاغل غيرتخصصى خود را از دست بدهند و افرادى با اين مهارت ها آموزش ببينند. روبات هايى كه در خطوط توليد استفاده مى شوند باعث مى شوند كه بسيارى از مشاغلى كه توسط انسان ها انجام مى شده است، از مسير توليد خارج شود و اين موضوع موجب كم شدن هزينه شركت ها مى شود، اما بسيارى از كارگران شغل خود را از دست مى دهند.
در سال ،۱۹۹۵ هفتصد هزار روبات در جهان صنعتى وجود داشت كه ۵۰۰ هزار از اين تعداد در ژاپن استفاده مى شد. حدود ۱۲۰ هزار در اروپاى غربى و شصت هزار در آمريكا و بقيه در ساير كشورها، كارهايى را كه براى انسان ها خطرناك و نامطلوب است، انجام مى دادند. نمونه اى از كارهاى خطرناك، انتقال موادى مانند نمونه هاى ادرار يا خون يا جست وجو درآب هاى عميق است. روبات ها همچنين براى انجام كارهاى تكرارى استفاده مى شوند، آنها مى توانند ۲۴ ساعت در روز بدون اينكه خسته شوند كار كنند. شركت ژنرال موتورز از اينروبات ها براى جوشكارى نقطه اى، نقاشى، بارگيرى ماشين ها، انتقال بخش ها و مونتاژ استفاده مى كند. با كمك روبات ها خطوط مونتاژ به علت افزايش دقت و هزينه كمتر نيروى كار، خيلى سريع پيشرفت كرده اند.
البته روبات ها فقط در صنعت استفاده نمى شوند. مرد حلبى (Tin Man) يك صندلى چرخدار مكانيكى است كه براى افرادى با معلوليت بسيار زياد به كار مى رود و توسط شركت KISS ساخته شده است. اين روبات مى تواند راه خود را از بين ورودى ها و راهروها پيدا كند و برخى مسيريابى هاى محدود را انجام دهد. •روبات هاى بااحساس دانشمندانى در سراسر دنيا در جست وجوى مولفه هايى براى توسعه روبات هاى اجتماعى پيشرفته هستند، از قبيل سيستم هاى تشخيص احساسات و سيستم هاى بيان احساسات. هر روباتى كه به طور طبيعى با انسان رابطه دارد، نياز دارد تا بتواند حالات و بيان عواطف انسان را تشخيص دهد و احساسات خود را به شكلى كه براى انسان قابل فهم است، بيان كند. يكى از پيشگامان در اين زمينه تحقيقاتى سينتيا بريزيل است كه دانشمندى در علم روباتيك در موسسه تكنولوژى ماساچوست است و يك روبات شبيه سر انسان و گويا ساخته است به نام Kismet. اين روبات داراى پلك ها، چشم ها و لب هاى متحرك است كه انواعى از بيان هاى احساسى را براى آن ممكن مى كند. Kismet زمانى كه تنها است به نظر غمگين مى رسد، اما زمانى كه وجود چهره يك انسان را درك مى كند، لبخند مى زند. اگر اتومبيل خيلى سريع حركت كند، چهره بيانگر ترس آن هشدار مى دهد كه چيزى اشتباه است. روبات ديگرى كه بيانگر احساسات است WE-4R ناميده مى شود كه توسط آتسو تاكانيشى و همكارانش در ژاپن ساخته شده است. اين روبات علاوه بر سر مى تواند نيم تنه خود را حركت بدهد و بازوهاى خود را تكان بدهد و احساسات خود را نشان بدهد. تكنولوژى با چنان سرعتى پيشرفت مى كند كه برخى نگران هستند كه چه اتفاقى خواهد افتاد، زمانى كه احساسات روبات ها شبيه عواطف ما انسان ها شود.
•آينده روبات ها

احتمالاً مهمترين تغييراتى كه در آينده روبات ها چشمگير خواهد بود، افزايش توانايى آنها در استدلال و درك كردن مسائل است. هوش مصنوعى به سرعت از آزمايشگاه هاى دانشگاه ها تا كاربردهاى عملى در صنعت در حال رشد است و روبات ها در حال توسعه هستند تا بتوانند وظايفى را كه نياز به شناخت و درك دارد انجام دهند. در آينده، تشخيص خطا و نقص در هواپيماها و ماهواره ها، مديريت و سازماندهى يك ميدان نبرد يا كنترل يك كارخانه بزرگ، توسط كامپيوترهاى هوشمند انجام خواهد شد. براى درك اين مطلب كه روبات ها سى سال بعد، يعنى در سال ،۲۰۳۵ چه پيشرفتى خواهند كرد، بازى ويديويى Pong را در نظر بگيريد كه در سال ۱۹۷۳ پيشرفته ترين نوع خود بود. در اين بازى يك نقطه سفيد نمايشگر توپ تنيس بود كه در يك صفحه سياه عقب و جلو مى رفت و بازيكنان با تغيير دكمه دسته فرمان بازى، توپ را بالا و پايين مى كردند! با استانداردهاى امروزى، اين بازى به طور باورنكردنى قديمى و اوليه است. به همين شكل روبات هاى امروزى به نظر مردم سال ۲۰۳۵ قديمى مى رسند!
آيا انسان ها در سال ۲۰۳۵ به روبات هاى اوليه سال ۲۰۰۵ نگاه مى كنند و آرزو مى كنند كاش روبات ها تا اين اندازه پيشرفت نكرده بودند؟ اگر مى خواهيم در آينده شاهد نبرد بين انسان ها و روبات ها نباشيم، بايد بينديشيم كه چگونه مطمئن شويم كه روبات ها مطمئن و بى خطر باقى خواهند ماند، حتى زمانى كه آنها بسيار هوشمند باشند. همانطور كه آمد، ايساك آسيموف سه قانون براى برنامه ريزى روبات ها پيشنهاد داده است تا مانع خطرناك شدن آنها شود. در ابتدا اين سه قانون براى اينكه روبات ها را سر جاى خودشان بنشانيم، بسيار خوب به نظر مى آيند. اما دانشمندان روباتيك با مشكلات بسيارى مواجه هستند. آنچه به نظر مى آيد اين است كه براى جلوگيرى از آسيب رساندن روبات هاى هوشمند به انسان ها، مسائل بسيار پيچيده ترى از اين سه قانون وجود دارد

 منبع :سایت هنرجو

وبلاگ هنرستان خلاصه ای است از سایت هنرجو .برای مطالعه مطالب بیشتر در تمام زمینه ها به

 سایت هنرجو  مراجعه نمایید.

بهره برداري از نيروگاههاي بخاري

 نگهداري درست و مناسب از يك سيستم ،  عامل مؤثري است در افزايش عمر آن و اثر به سزائي در گرفتن بهره اقتصادي تر از آن دارد. عمده موارديكه  در بهره برداري صحيح پرسه دخيل مي باشند عبارتند از ،  اشراف كامل و آگاهي وافر بر اصول و نحوه عملكرد سيستم و چگونگي كار با آن ، نظارت دقيق و بي وقفه بر عملكرد آن ، پيش بيني زمان لازم براي سرويس و تعويض قطعاتي كه مدت زمان كاركرد آنها محدود بوده و در صورت عدم تعويض آن قطعات يا سرويس بموقع دستگاهها ،  آسيبهاي جبران ناپذيري ممكن است بر پيكره سيستم وارد آيد و نهايتاً رعايت نظمي وسواس گونه و كاري دلسوزانه در جهت حفظ سرمايه هاي مملكت اسلامي و مردم مسلمان. چه بسا بزرگترين صدمه هاي احتمالي ناشي از عدم آگاهي از نحوه كار دستگاهها و يا ناديده گرفتن اصوليكه لازمه عملكرد صحيح آن هستند ،‌ ميباشند. شخص بهره بردار بايست اطلاع كافي از چگونگي كار سيستم داشته باشد و تك تك پارامترهاي آن را زير نظر داشته باشد و در موقع مقرر به قسمتهاي مربوطه سركشي نمايد و در صورت بروز اشكال سريعاً آن قسمت را از سرويس خارج نمايد تا علت ايجاد عيب مشخص و از آسيب بيشتر جلوگيري شود. امروزه در راستاي بهره برداري مؤثر از نيروگاهها اكثر پارامترهاي اصلي توسط ميكروپروسور كنترل مي شوند و كمك شاياني به مسئولين مي نمايد تا بتوانند شرائط مطلوبتري براي كار نيروگاهها فراهم آورند. 

1-مروري بر سيكلهاي اصلي واحد توليد بخار

     اساس كار نيروگاههاي بخار بدين ترتيب است كه بخار توليد شده در ديگ بخار به طرف توربين هدايت ،‌ و پس از به دوران آوردن محور توربين به داخل كندانسوز كشيده شده و توسط آب خشك كن تقطير و به صورت آب مقطر در مي آيد. در اثر چرخش محور ژنراتور كه به محور توربين متصل است ، در سيم پيچهاي استاتور ژنراتور الكتريسته القاء و از آن جريان كشيده مي شود. 

1-1)    سيكل ترموديناميكي آب و بخار

     ديگ بخار نيروگاهها از يك سري لوله ديواره اي تشكيل شده كه مجموعاً  بصورت يك مكعب مستطيل مي باشند. سوخت و هوا از طريق جند مشعل به اين محوطه وارد و با مشتعل شدن سوخت ،‌آب داخل لوله هاي ديواره اي گرم و به بخار تبديل مي شود ،‌ بخار حاصله پس از عبور از لوله هاي سوپرهيتر كه در محوطه ديگ و در معرض حرارت قرار دارد به صورت بخار اشباع و فوق اشباع در آمده و به طرف توربين جهت انجام كار (چرخش محور توربين) هدايت مي شود.

     بخاريكه انرژي خود را روي پره هاي توربين از دست داده است و به آن بخار مرحه گويند ،‌از آخرين قسمت توربين خارج و به داخل كندانسوز كشيده مي شود ، اين بخار به واسطه برخورد با لوله هاي سرد شده توسط آب خشك كن تقطير مي شود و در محفظه اي به نام چاهك داغ و جمع و از آنجا توسط پمپ تغذيه به ديگ بخار برگردانده مي شود اين حلقه تشكيل يك سيكل بسته را مي دهد.

     در توربين هاي بزرگ اگر اجازه بدهيم بخار تا انتهاي توربين انيساط پيدا كند ،‌ در طبقات آخر توربين قطرات آب ظاهر مي گردد. براي جلوگيري از اين عمل بخار پس از عبور از قسمت فشار قوي توربين دوباره به ديگ بخار برگردانده مي شود و در لوله هاي ري هيت درجه حرارت آن به مقدار قبل مي رسد و سپس وارد قسمتهاي فشار متوسط و فشار ضعيف توربين مي گردد.

     در نيروگاههاي بزرگ بخار براي بالا بردن راندمان حرارتي از حرارت دود خروجي استفاده برده مي شود به اين صورت كه آب در بدو ورود به ديگ بخار وارد لوله هاي اكونومايزر مي شود كه اين لوله ها در مسير دود خروجي قرار دارند و حرارت دود را جذب مي نمايند. اين كار باعث صرفه جويي در مصرف سوحت و جلوگيري از ورود آب سرد به ديگ بخار مي گردد.

     به منظور رساندن درجه حرارت آب تغذيه به حد مطلوب براي ورود به بويلر ،‌ بخار از محلهاي بخصوصي از توربين ،‌ زيركش شده و به هيترهاي آب تغذيه فرستاده مي شود. اين عمل سبب گرم شدن آب تغذيه مي گردد. اگر هيتر قبل از پمپ تغذيه قرار گرفته باشد هيتر فشار ضعيف و اگر پس از پمپ باشد هيتر فشار قوي گويند. معمولاً وقتي جند هيتر در مسير آب قرار ميگيرد مقداري افت فشار در مسير اصلي بوجود مي آيد و بدين جهت وجود پمپ بعد از كندانسوز يا قبل از هيترهاي فشار ضعيف لازم مي باشد اين پمپ كه كندانسه پمپ ناميده مي شود آب تغذيه را از كندانسوز گرفته و به طرف پمپ تغذيه اصلي مي فرستد. كندانسه پمپ مي تواند داراي دو مرحله باشد يكي پس از كندانسوز و ديگري در بين هيترهاي فشار ضعيف يا بعد از آنها.

     وجود هوا و اكسيژن در آب باعث خوردگي در مسير لوله هاي آب ميگردد و اين گازها بايد قبل از رسيدن به ديگ بخار خارج گردد. گاززدائي توسط دياراتور يا دي گازر انجام مي شود ،‌علاوه بر اين دياراتور وظيفه تانك ذخيره پمپهاي تغذيه را نيز به عهده دارد كه چون اين پمپها از اهميت زيادي برخوردارند براي جلوگيري از آسيب رسيدن به آنها و ايجاد فشار مكش مورد نياز دياراتور در ارتفاع بالاتري قرار داده مي شود.

     در برخي از نيروگاهها به لحاظ مسائل تكنولوژيكي آنها از يك مسير باي پاس براي توربين استفاده مي گردد. سيستم باي پاس فشار قوي لوله اصلي بخار را قبل از توربين فشار قوي به لوله ري هيت سرد (خروجي از توربين  HP) متصل مي نمايد. اين سيستم كه داراي يك شيرفشارشكن همراه با اسپري آب مي باشد ،‌فشار و – درجه حرارت بخار اصلي را به شرائط بعد از توربين HP مي رساند. در مواردي مانند راه اندازي يا در مواقعي كه اشكالي براي توربين بوجود آيد و نمي توان بخار را وارد توربين كرد از اين مسير باي پاس استفاده شده و بخار به توربين فشار قوي وارد نمي گردد. پس از عبور بخار از ريهيت دوباره توسط يك لوله باي پاس ديگر كه فشار ضعيف مي باشد بدون آنكه وارد توربين IP و LP شود به كندانسوز فرستاده مي شود. در برخي ديگر از نيروگاهها مسير باي پاس مستقيماً به كندانسوز مي رود.

     علاوه بر آنكه آب ورودي به ديگ بخار تصفيه شيميائي مي شود در اغلب مواقع در مسير سيكل نيز سيستم تصفيه كمكي ديگري در نظر گرفته مي شود. اين سيستم پاليشينگ پلنت ناميده مي شود كه البته با ساختار تصفيه خانه اصلي تا اندازه اي متفاوت مي باشد. 

1-1-1) سيكل ترموديناميكي آب و بخار در بويلرهاي بدون درام

     در بويلرهاي يك طرفه يا بدون درام آب پس از گذشت از اكونومايزر و دريافت حرارت دود خروجي وارد قسمت اواپراسيون يا لوله هاي ديواره اي شده و انرژي حرارتي را توسط شعله دريافت مي كند و پس از تبديل به بخار به قسمت سوپرهيترها هدايت مي شود.

     در ابتداي راه اندازي بويلر كه درجه حرارت پائين است و در قسمت آخر لوله هاي ديواره اي مخلوط آب و بخار وجود دارد وجود يك جدا كننده آب و بخار و يا مسيري براي گردش مجدد لازم مي باشد. در بعضي سيستم هاي مخلوط آب و بخار وارد سپريتور يا جدا كننده ها شده و بخار آن وارد سوپرهيترها و  آب وارد تانك ذخيره و سپس وارد سيكل آب مي شود. در بعضي سيستم هاي ديگر آب توسط پمپ گردش دهنده آب دوباره به قسمت اواپراتور هدايت مي شود اين عمل تا بالا رفتن  درجـه  حرارت و فشار ادامه پيدا مي كند و وقتي شرائط به وضعيت كار عادي رسيد اين سيستم ها از مدار خارج شده و بخار مستقيماً وارد سوپرهيترها مي گردد و پس از كنترل درجه حرارت وارد توربين مي گردد. 

2-1-1) سيكل ترموديناميكي آب و بخار در بويلر درام دار.

     درام دو وظيفه اصلي به عهده دارد يكي عمل نمودن به عنوان يك نانك ذخيره و ديگري تقسيم آب و بخار. آب خروجي از اكونومايزر وارد درام مي شود ، در بويلرهاي فشار پائين در اثر اختلاف دانسيته آب و بخار ، آب توسط لوله هاي پائين آورنده به زير بويلر هدايت مي شود و در بويلرهاي فشار قوي توسط پمپ گردش دهنده آب به زير بويلر هدايت شده و وارد لوله هاي ديواره اي مي شود. در اين بخش قسمت اعظم انرژي حرارتي را توسط مشعله دريافت كرده و دوباره وارد درام مي شود. در درام كار تقسيم آب و بخار انجام شده و بخار به قسمت سوپرهيترها هدايت مي شود و آب باقيمانده دوباره توسط پمپ به گردش در مي آيد.

2-1) سيكل سوخت

     سيستم سوخت رساني ديگهاي بخار به نحوي طراحي شده كه در اكثر موارد مي توان از مازوت و گاز طبيعي به عنوان سوخت اصلي ديگ استفاده نمود و گازوئيل را به عنوان سوخت راه انداز مورد استفاده قرار داد. ذكر اين نكته ضروريست كه مسيرهاي سوخت رساني نيروگاهها با يكديگر يكسان نبوده و وجوه متمايز زيادي دارند ولي اساس كار آنها يكسان بوده و تجهيزات اصلي كه در هر مسير به كار رفته اند تقريباً با يكديگر مشابهت دارند.

     سوخت مايع معمولاً بوسيله تانكر نفتكش و يا در بعضي موارد بوسيله خط لوله به نيروگاه منتقل مي شود. براي ذخيره سوخت مايع دو روش معمول است :

1- سوخت مستقيماً از تانكر به طرف تانك ذخيره پمپ شده و در آنجا جمع آوري مي شود.

2-  ابتدا سوخت به يك مخزن زيرزميني هدايت شده و سپس از آنجا به طرف تانك ذخيره پمپ مي شود و به سمت تانك مصرف روزانه هدايت ميگردد.

     در خروجي تانك مصرف روزانه معمولاً دو عدد فيلتر و دو عدد پمپ به صورت موازي نصب مي شوند تا يكي به صورت رزرو عمل نموده و ديگري در حال كار باشد اين دو پمپ به پمپهاي اصلي سوخت معروف هستند و عمدتاً از نوع پيچي مي باشند. با توجه به چسبندگي زياد مازوت در دماي محيط ،  لازم است درجه حرارت آن را به ميزان مشخصي افزايش داده و در آن درجه حرارت ثابت نگه داشته شود تا جريان يافتن آن امكان پذير باشد (اين عمل در مناطق سردسير ممكن است براي گازوئيل نيز انجام شود).

     سوخت پس از خروج از پمپ وارد هدر ورودي گرمكن بخاري ميگردد. روي اين هدر يك مسير برگشت به تانك وجود دارد كه در مسير راه آن يك شير كنترل فشار قرار داده شده است. اين شيركنترل فشار همواره سعي مي نمايد فشار خط را ثابت نگه دارد به اين ترتيب كه چنانچه فشار از حد معيني زيادتر شده اين شير مسير برگشت سوخت را باز مي نمايد و سوخت را به طرف تانك هدايت ميكند. سوخت پس از ترك هدر ، وارد گرمكن بخاري مي گردد. درجه حرارت سوخت در خروجي گرمكن مازوت به مقدار تعيين شده مي رسد. ميزان دقيق اين درجه حرارت به غلظت سوخت و ساختمان مشعل بستگي دارد و لذا مقدار آن در نيروگاههاي مختلف با يكديگر متفاوت است.

     پس ازگرم شدن و عبور از فيلترها سوخت وارد شير كنترل دربي مي شود وظيفه اين شير، كنترل مقدار سوخت ورودي به بويلر بر اساس بار بويلر است. پس از اين شير هدر كليه مشعلها قرار دارد اين هدر به نحوي طراحي شده است كه سوخت مي تواند بدون وارد شدن در مشعلها در كليه طبقات بويلر كه مشعلها در آن قرار دارند به جريان در آمده و سپس از طريق مسير ري سيركوله به تانك هدايت گردد. در سر راه برگشت سوخت (از هدر مشعلها به تانك) يك شير ساده قطع و وصل وجود دارد تا به كمك آن بتوان سوخت را به تانك برگشت داده و يا در بويلر مصرف نمود البته در بعضي از مسيرهاي سوخت رساني به جاي اين شير قطع و وصل شيركنترل كننده اصلي دربي سوخت قرار گرفته و به اين ترتيب فشار هدر سوخت و همچنين دبي آن كنترل مي گردد.

     پس از آنكه پارامترهاي مختلف سوخت كنترل گرديدند سوخت به هدر مشعلها هدايت ميگردد در سر راه هر مشعل يك شير دستي قطع و وصل كه به صورت اتوماتيك و يا گرفتن فرمان از اطاق فرمان عمل مي نمايد قرار داشته كه جريان سوخت را به طرف مشعل هدايت نموده و يا آنرا قطع مي نمايد.

     سوخت گاز نيروگاه توسط خط لوله گاز كه معمولاً از خط لوله سراسري گاز منشعب مي شود تاًمين مي گردد. قبل از تحويل گاز به نيروگاه معمولاً يك ايستگاه تقليل فشار گاز وجود دارد كه فشار گاز را به حد معيني تقليل مي دهد. گاز پس از عبور از اين ايستگاه وارد خط گار داخلي نيروگاه ميشود. طبيعي است براي مصرف اين گاز در بويلر لازم است فشار آن باز هم افت نمايد. بنابراين گاز بار ديگر وارد ايستگاه تقليل فشار كه در داخل محوطه نيروگاه و معمولاً در نزديگي واحد قرار داده شده ،‌ميشود و فشار آن به ميزان قابل توجهي افت نموده و بدين ترتيب جهت اشتعال در بويلر آماده ميشود. ميزان افت فشار در اين ايستگاه بستگي به طول مسير (بين ايستگاه گاز و مشعلها) و همچنين ساختمان مشعلهاي گاز سوز دارد. اين ايستگاه داراي دو يا سه خط موازي بوده كه هميشه يك خط به صورت رزرو بوده و دو خط ديگر در سرويس هستند.

     پس از ايستگاه افت فشار يك اريفيس دبي گاز را اندازه گيري مي نمايد و يك شير قطع كننده وظيفه كنترل فشار خط و قطع جريان گاز در مواقعي كه فشار خط از حد تعيين شده بيشتر يا كمترشود را به عهده دارد

     شير اصلي كنتر دبي گاز پس از اين شير قرار داده شده است ،‌اين شير مقدار گازي را كه لازم است براي سوخت مصرف شود را با توجه به بار بويلر به طرف مشعلها هدايت مي نمايد. پس از اين شير ، گاز به طرف هدر مشعل ها هدايت ميگردد. قبل از هر مشعل علاوه بر يك والودستي دو عدد شير قطع كننده وجود دارند كه براي بهره برداري از مشعلها با هم باز شده و در زمان خاموش شدن مشعلها با هم بسته شده و جريان گاز بداخل كوره را متوقف مي سازد. نصب دو عدد شير مشابه هم در كنار يكديگر فقط به لحاظ رعايت ايمني بيشتر مي باشد. بين اين دو شير يك شير تخليه ديگر وجود دارد كه نحوه كار آن برعكس اين دو شير بوده و در زمان بسته بودن آنها از نشتي گاز به محوطه احتراق جلوگيري مي نمايد.

منبع : سایت هنرجو                                      

ممنون از اینکه همراه هنرستان و هنرجو هستین

برای مطالعه مطالب بیشتر لطفا به سایت هنرجو مراجعه کنید و حتما عضو سایت هنرجو شوید تا بیشتر و بهتر در خدمتتان باشم

  چگونه ميتوان از بروز افسردگي جلوگيري كرد؟

با توجه به اينكه عوامل مختلف ارثي،رواني و اجتماعي،اقتصادي در بروز افسردگي دخيل هستند در پيشگيري از اين بيماري نيز بايد به همة اين عوامل توجه كرد كه از جمله به موارد زير اشاره مي شود،

-حتي الامكان از ازدواج فاميلي اجتناب شود.

-به توصيه هاي بهداشتي مراقبين مادر و كودك از جمله واكسيناسيون،تغذيه صحيح مادر و كودك و كنترل جمعيت توجه جدي داشت.

-حتي الامكان با رعايت نكات بهداشتي سعي نمود تا از ابتلاي به بيماريهاي جسمي مختلف به دور ماند.

-در سال نخست عمر كودك والدين فقط توجه و محبت خود را نثار او سازند و انتظاري از كودك نداشته باشد.

-در سالهاي نوباوگي كودكان(يك تا سه ساله ها) به دور از خشونت و با تشويق و مراقبت به كودكان اجازه بدهيد تا متكي به خود بودن را تجربه كنند.

-از ملامت و سرزنش كودكان خود به خصوص در سالهاي 5و6 سالگي بپرهيزيد تا از احساس گناه بي مورد در آنها جلوگيري كنيد و به شهامت آنها امكان رشد بدهيد.

 احساس گناه بي مورد که در سالهاي كودكي در دل انسان خانه مي كند موجب مي شود تا بعدها هر حادثه تهديد كننده كوچكي باعث افسردگي شود.

-كودكان دبستاني خود را تشويق كنيد تا از فعاليتهاي گروهي مناسب سن و سال خود بهره مند شوند تا براي ايفاي نقش هاي اجتماعي در آينده آموزش ببينند.

-به نوجوانان خود كمك كنيد تا در كسب استقلال منطقي و هويت اقتصادي،اخلاقي و اجتماعي خود موفق شوند.

-در سالهاي جواني سعي شود انگيزه و دليلي براي عشق ورزيدن به زندگي داشته باشيد و تلاش كنيد تا از روابط گرم،صميمي و حمايتگر،به ويژه كانون گرم خانوادگي بهره مند شويد.

-در ميانسالي انسان نياز دارد تا نقش مثبت،سازنده و مولد در اجتماع داشته باشد و به سهم خود عنصر مفيدي در زندگي اجتماعي باشد تا از احساس باطل بودن رها باشد. از تجربه گذشته استفاده كنيد تا از حال به نحو مطلوب بهره مند شويد و براي آينده برنامه اي منطقي داشته باشيد.

-براي سالهاي پيري عمر بايد فارغ بال و خالي از حسرت بود تا گرفتار ياس و نوميدي نشد. خلاصه آن كه تركيبي معقول از هوشمندي و عشق،احساس تسلط،مفيد بودن، رضايت و احساس همبستگي با هم نوع به انسان مي دهد كه وقتي با نيت قربه" الي الله نيز همراه باشد پادزهر مطمئن افسردگي است.

افسردگي

در حكم اشاره :

واژه افسردگي در زبان ما داراي بار مفهومي آنقدر گويا و كار آمدی است كه انگار مي گوييم پژمردگي ، بر همين وزن مي توان صفت دل مردگي يا سرماخوردگي را نيز بيان کرد.

افسرده شدن روان شيوة مقابله بي نظير يست كه ذهن پوياي انسان براي نجات خود از يك غلبه دردناكتر و صدمه وخيم تر در برابر فشارهاي غيرقابل تحمل از خود بروز مي دهد و چقدر اين تلاش ترحم انگيز است و افسردگي تونل مخفي ذهن و روان  است تا هنگام محاصرة غم و ناشادي باقيمانده سلولهاي فعال مغز از آن راه فراري داشته باشند ،‌ اما اين مزيت رفته رفته تماميت و سلامت آنرا دچار آسيب مي نمايد . مبتلايان به افسردگي راهي در پيش دارند كه به ذرة ژرف مصيبت بيماريهاي روانپريشي ختم خواهد شد و بدتر از آنهمه اينكه بيمار منفعل خواهد شد و از او هيچ كار بر نخواهد آمد .

مي گويند دوي ميداني مادر ورزش هاست . به مزاح مي توان افزود ، افسردگي همان دويدنهاي بي امان است كه در عين ايستائي و كم تحركي به سرعت مي تواند مقام اول و به عنوان مادر تمام امراض رواني جايگاه رقيب اضطراب را براي خود احراز كند و دوشادوش اضطراب كه در حوزة پاتولوژي روانشناسي نا مور است خود را به رخ كشد . انسان افسرده ، جامعه افسرده ، خاكستري و در حوالي از دست رفتن است . به همين سبب بايد با تمام تمركز و هميتي پهلوانانه به آن پرداخت .

نگرش هاي گوناگون درباره افسردگي

نظريه روانكاوي

در نظريه روانكاوي ، وقتي به دلائلي نياز شخصي به محبت و مواظبت در دوران كودكي ارضاء‌ نشده باشد ، از دست دادن چيزي در دوران بعدي زندگي سبب مي شود كه شخص بحالت درماندگي و افسردگي واپس روي كند . يعني به همان دوراني كه فقدان اوليه صورت گرفته است . پس بخشي از رفتارهاي شخص افسرده نمودار نياز او به محبت است . فرد مبتلا به افسردگي احساسات خصمانه خود را واپس مي زند چون مي ترسد كساني را كه به حمايتشان نياز دارد از دست بدهد .

نظريه يادگيري

نظريه هاي يادگيري درباره افسردگي بيشتر بر شيوه هاي زندگي فعلي فرد تمركز دارند ،‌ تا بتجارب گذشته او . در نظريه يادگيري براي تحليل افسردگي بر دو عامل تكيه دارد : يكي تقويت و ديگري عوامل شناختي

2-1 رويكرد تقويت

افرادبه اين علت افسرده مي شوند كه در محيط زندگيشان كوچكترين تقويتي وجود ندارد . وقتي افراد افسرده وغيرفعال مي شوند براي مدتي از همدردي اطرافيان و نزديكان بهرمند مي شوند ولي پس از مدتي از آنجا كه اطرافيان از فردي كه پذيراي شادي نيست زود خسته مي شوند كم كم از روابط متقابل بين فرد افسرده و ديگران كاسته مي شود و باعث انزواي اجتماعي و ناخشنودي فرد افسرده مي گردد و بهمين ترتيب دور باطلي بوجود مي آيد كه باعث كاهش تقويت و كاهش فعاليت فرد افسرده مي شود .

2-2- رويكرد شناختي

اين رويكرد بر ديدگاه فرد درباره خود و جهان اطراف خود تاكيد دارد ، نه بر اعمال فرد . بر طبق اين نظريه در افراد مستعد به افسردگي اين نگرش وجود دارد كه خودشان را از يك ديدگاه منفي و انتقاد آميز بنگرند ،‌ به اين شكل كه آنان بيشتر در انتظار شكست هستند ،‌ تا موفقيت و معمولاَ شكستهاي خود را بزرگتر جلوه مي دهند . اينها اشخاصي هستند كه اگر در كارشان به اشكال برخورند بيشتر خودشان را مقصر مي دانند و سرزنش مي كنند تا شرايط را .

نظريه زيست شناختي

طبق اين نظريه استعداد براي ابتلا به اختلالهاي عاطفي بخصوص اختلال شيدايي – افسردگي جنبه ارثي دارد . بنظر مي رسد برخي مواد شيميايي در قسمتهاي مختلف دستگاه عصبي بعنوان انتقال دهنده عصبي عمل مي كنند و دو انتقال دهنده عصبي كه ظاهراَ نقش مهمي را در اختلالهاي عاطفي بازي مي كنند نور اپي نفرين و سرتونين هستند . ايندو انتقال دهنده در رفتارهاي هيجاني دخالت دارند و اين فرضيه وجود دارد كه افسردگي با كمبود و شيدايي با ازدياد يكي از اين دو انتقال دهنده يا هر دوي آنها پيوند دارد . ولي مسلماَ آنچه فرد را بهنجار نگه مي دارد احتمالاَ توازن بين دو انتقال دهنده است .

 منبع : سایت هنرجو

رفتارهاي مشخصه كودكان افسرده 4 تا 12 ساله

چون براي كودكان و نوجوانان كه حالات عاطفي و هيجاني خود را به راحتي بيان كنند ارزيابي افسردگي آنها سخت تر از بزرگسالان است حتي در نوجوانان كه رشد كلامي بهتري دارند تا بروز علايم كاملاٌ شديد اطرافيان متوجه افسردگي آنان نمي شوند رفتارهاي زير از مهمترين نشانه ها افسردگي يك كودك است .  

1-   شكايت از تنهايي

2-   ترس از داشتن افكار بد يا ارتكاب به اعمال ناشايست

3-   اين احساسي كه بايد داراي كمال مطلوب باشد .

4-   اين احساس كه كسي اورا دوست ندارد

5-   اين احساس كه كسي اورا درك نمي كند

6-   احساس شديد گناه

7-   احساس حقارت و بيچارگي

8-   براحتي خجالت زده شده و خود را ملامت مي كند

9-   اخم و قهر زياد

10-   احساس ترس و اضطراب

11-  احساس غم و ناراحتي

12-    نگراني بي مورد

13-   احساس خستگي و كسالت

14-  احساس پوچي و بي ارزشي

15-  عدم علاقه به فعاليت هاي عادي

16-  ضعف در تمركز حواس

17-كم شدن خواب ,اشتها ووزن

18- در موارد شديد فكر خودكشي    

الف – پيامدهاي افسردگي كودكان

الف ) عملكرد تحصيلي : شايد بتوان گفت افسردگي اولين و مخربترين اثر خود را بر عملكرد تحصيلي دانش آموزان ميگذارد .در اين موارد گاه مشاهده مي شود كودكي كه دانش آموز نسبتا" ساعي و خوبي بوده علاقه به تحصيل را از دست داده و رفته رفته در رده پايين كلاس قرار ميگيرد افسردگي باعث از بين رفتن تمركز حواس كودك مي شود و لذا آن طور كه بايد نمي تواند درس بخواند .كم كم در اثر شكستهاي پي در پي تحصيلي علاقه و انگيزه درس خواندن را از دست مي دهد و نمرات پايين مي آورد و احساس بي لياقتي مي كند اعتماد به نفسش را از دست مي دهد . ناتواني خود را بيشتر باور مي كند و در پي آن بيشتر و بيشتر نسبت به درس و مدرسه بي علاقه مي شود. گاه ممكن است تصور شود كه اين كودكان مشكل يادگيري دارند و حال آنكه مشكل آنها افسردگي و عدم تمركز حواس در نتيجه بي علاقگي به امور درسي و مدرسه است. برخورد نادرستي كه غالبا" در مدرسه با اين كودكان مي شود تنبيه آنان است كودكان افسرده علاقه و شوق خود را به مدرسه از دست مي دهند و رفتار نادرست مثل تنبيه مي تواند اين بي علاقگي را شدت بخشد و به مشكلات آنان دامن بزند .  

ب : رابطه با همسالان

يكي از علايم افسردگي كودكان احساس بي علاقگي به فعاليت و بازي است اين كودكان به تدريج از جمع دوستان جدا مي شوند و در پرداختن به فعاليتهاي گروهي مشكل پيدا مي كند كم كم خود را آدمهاي بي دست و پا و تنبلي مي پندارند و براي اينكه با فشار رواني شكست مواجه نشوند سعي مي كنند ازاين موقعيتها دوري جويند . 

ج : رابطه با اعضاء خانواده

چون خانواده معمولا" تكيه گاه كودكان است آخرين جمعي كه روابط كودكان با اعضاي آن بي رنگ مي شود خانواده است . مي توان گفت وقتي افسردگي شروع مي شود ابتدا روي عملكرد ذهني كودك اثر مي گذارد و چون فرصت تمركز حواس را از او مي گيرد و در مرحله بعد شدت بيشتري يافته و او را از همسالان و همبازيها جدا مي سازد چرا كه در مقابل آنها احساس ضعف و ناتواني مي كند و در مراحل آخر و شديد تر اين احساس به كودك دست مي دهد كه در خانه هم جايگاهي ندارد و حتي و الدينش هم او را دوست ندارند و مي خواهند از خانه دور باشد و به تنهايي پناه مي برد تماسهاي خود را با آنها به حداقل مي رساند و گاه آرزو مي كند كاش به دنيا نيامده بود .  

نحوه برخورد با افسردگي كودكان و نوجوانان

تا كنون براي درمان افسردگي كودكان بيشتر از روش روانكاوي استفاده مي شده است اخيرا" با استفاده از رفتار درماني و خانواده درماني نيز كارهاي موفقيت آميزي انجام داده اند رفتار درماني شيوه اي است كه به كودك كمك مي كند تا مهارتهاي اجتماعي لازم را بياموزد و بتواند ابراز وجود كند و حرف خود را بزند .خانواده درماني به اين دليل موفق است كه چون كودكان افسرده معمولا" والدين افسرده اي نيز دارند بنابراين در مواردي كه تشخيص داده مي شود افسردگي كودك ريشه در رفتار والدين دارد از همه افراد خانواده دعوت مي شود تا براي بهبود وضع كودك و ساير افراد خانواده و تمامي آنها در يك اقوام درماني شركت كند .كودك افسرده احساس بي ارزشي و نا تواني مي كند از اين رو دلگرمي دادن و احترام گذاشتن به او مي توان عزت نفس تضعيف شده اش را دوباره قوت بخشيد و اين باور را در او زنده كند كه شايسته احترام و لايق ارزش گذاري است .

-   فراهم آوردن محيط هاي سالم براي مطالعه

-   ايجاد سرگرميهاي سازنده علمي و هنري و فرهنگي

-   فعالتر كردن و شاد كردن محيط زندگي و تحصيل كودك با همياري اولياء مدرسه و خانواده و نهادهاي مسئول و وابسته

-   ايجاد زمينه براي تندي شادي و شوخي

-    مشغول كردن آنان به امرورزش خصوصآ ورزشهاي جمعي و شلوغ

-   بردن كودك به محيط هاي دل انگيز و هيجان انگيز مثل پاركهاي عمومي و شهركهاي بازي و تئاتر و سينما      

  چند توصيه جهت كاهش مشكلات نوجوانان

1- مسايل و مشكلات مشترك و همانند در نوجوانان و جوانان نبايد اين تصور را پيش آورد كه علل و عوامل آن مسايل مشترك و همانند است. بنابراين بايد عوامل پيدايش شكل آنها را جستجو نمود و ريشه يابي كرد سپس بر اساس آنها به درمان پرداخت

2- رعايت مسئله بهداشت رواني بسيار اهميت دارد. كارهاي ارجاعي به نوجوانان نبايد آنقدر دشوار باشد كه نتوانند از عهده آن برآيند و با آنان طوري برخورد نشود كه به نااميدي و سرخوردگي كشيده شوند.

- علل افسردگي در كودكان نوجوانان چيست ؟علل بروز افسردگي متفاوت است اندوه ناشي از فقدان شخصي كه مورد علاقه كودك يانوجوان بوده است مي تواند به افسردگي منجر شود .در بعضي از انوا ع افسردگي زمينه خانوادگي وجود داردو در اين موارد احتمالا" يك فاكتور بيوشيميايي دخالت دارد. استرس هاي عصبي و رواني نيز گاهي باعث تشديد وضعيت مي شوند .

- چه كمكي از والدين براي اين گونه كودكان ساخته است ؟

والدين از طريق صحبت كردن با كودك و يافتن علت ناراحتي وي افسردگي خفيف را بهبود بخشد حمايت هاي عاطفي وتلاش در جهت بر طرف كردن و يا حداقل محدود كردن عواملي كه باعث نگراني كودك شده نيز بسيار موثر است. انجام ورزش مورد علاقه فراهم كردن سرگرمي و معاشرت با ديگران نيز همگي در بهبود افسردگي خفيف موثر است .

- چه زماني بايد به پزشك مراجعه كرد ؟

اگر افسردگي شديد باشد و يا بيش از چند هفته ادامه يابد همچنين اگر اندوه ناشي از فقدان شخص مورد علاقه بيش از چند ماه استمرار يابد به كودك بايد توسط پزشك ويزيت شود .در اين موارد كودك ممكن است به روان درماني و يا درموارد شديدتر داروهاي ضد افسردگي نياز داشته باشد .

اغلب كودكان پس از شروع درمان به سرعت بهبود مي يابند هر چند افسردگي در بعضي موارد تا چند ماه ادامه مي يابد و سپس بتدريج بهبود مي يابد . در عدة كمي از بيمارن افسردگي ادامه مي يابد و يا عود مي كند و گاهي حتي منجر به خودكشي فرد مي شود .  

فرهنگ و افسردگي

فرهنگ نه تنها بر بروز بيماري افسردگي اثر مي گذارد بلكه ظهور علائم بيماري و پيشرفت آن را نيز تحت تأثير قرار مي دهد. هنوز هم توصيف بيماريهاي رواني در كتب مرجع بر اساس مشاهدات باليني بيماران در ممالك غربي استوار است.

هر سال غريب به 100 ميليون نفر از مردم جهان به بيماري افسردگي مبتلا مي شوند به احتمال زياد علت اين وفور افسردگي در بيشتر كشورها از يكسو بالارفتن طول عمر و از سوي ديگر بوجود آمدن دگرگونيهاي اقتصادي – اجتماعي و فرهنگي است كه موجب تشديد فشارهاي رواني و افزوده شدن بر تعداد بيماران مذكور مي شود. شايد هم علت ديگر اين باشد كه بروز اين بيماري در نسل جوان افزايش يافته است . از هم گسيختگي خانواده ها ، انزواي اجتماعي، و پديده هاي ديگري از اين قبيل ، مي تواند منجر به پيدايش حالتهاي افسردگي شود رواج برخي آسيب هاي جسمي نيز خطر ابتلا به افسردگي را بالا مي برد، از آن جمله صدمات ناشي از مصرف مشروبات الكلي انواع مواد مخدر است كه به بروز اين حالات در شخص معتاد سرعت مي بخشد مشكل افسردگي با ابعاد گسترده اش قطعاٌ يكي از مسائل مهم بهداشت عمومي در جهان امروز به شمار مي آيد و اين در حالي است كه درمانهاي مؤثري نيز برايش وجود دارد . اما بيماراني كه مبتلا به افسردگي هستند ، بخصوص در كشورهاي در حال توسعه  معمولاٌ از اين درمانها بي نصيب مي مانند و ناچار درد و رنج ناخواسته اي را تحمل مي كنند كه به نوبة خود محيط خانوادگي و اجتماعي آنها را نيز تحت تأثير قرار مي دهد .

تصور غلطي كه از اين بيماري در اذهان موجود است دسترسي به درمانهاي مناسب را محدود كرده و باعث اشتباه در تشخيص و اقدام به معالجات نادرست شده است. داستان خانم ايكس نمونة بارزي از اين نوع اشتباهات است. اين خانم 48 سالة مراكشي پس از فوت ناگهاني پسرش بعلت تصادف به بيخوابي و خستگي و سر دردهاي شديد مبتلا شد كه داروهاي مسكن معمولي نمي توانست به او كمك كند. خانم ايكس بعدازآنكه مدتها به پزشكان مختلف از قبيل متخصص اعصاب، چشم پزشك ، و متخصص گوش و حلق و بيني مراجعه كرد و نتيجه اي نگرفت. دست آخر يك دندانپزشك سردرد او را ناشي از خرابي دندانها تشخيص داد و تمام دندانهاي اورا كشيد و به جايش دندان مصنوعي گذاشت اما اينكار نيز نه فقط از سردرد او چيزي نكاست بلكه شدت آنرا هم افزون كرد . بالاخره همان دندانپزشك وي را به يك روانپزشك معرفي كرد. روانپزشك ناراحتي او را افسردگي تشخيص داد و سردردهاي ناشناخته بيمار را ناشي از آن دانست . با شروع درمان ضد افسردگي، سردرد و ساير نشانه هاي بيماري برطرف شد و بيمار سلامتي كامل خود را بازيافت. نتيجه موفقيت آميز درمان، صحت تشخيص روانپزشك را تأييد مي كرد.

هنگامي كه در مورد افسرگي بحث مي شود سئوالاتي در اذهان پيش مي آيد كه بعنوان مثال: آيا افسردگي يك بيماري ارثي است؟ آيا فرزندان هم دچار اين بيماري خواهند شد ؟

در جواب بايد گفت : استعداد ارثي يكي از عوامل موثر در ابتلاي به افسردگي است . زمينه ارثي موجب مي شود تا فشارهاي رواني و تجربيات سخت زندگي و يا ناملايمات ناشي از فقدانهاي مكرر يا شديد باعث بروز علائم افسردگي بشود.

عوامل ارثي-اقتصادي-اجتماعي هر كدام در بروز بيماري افسردگي موثر هستند . كسيكه زمينه ارثي قوي افسردگي داشته باشد نياز به استرس رواني يا فشار رواني اجتماعي كمتري دارد تا بيمار شود و همينطور بالعكس پس در نتيجه نبايد نگران زمينه ارثي بودن بيماري باشيم تا فشار روحي بيش از معمول را به فرزند خود وارد نسازيم. وظيفه حكم مي كند تا آرامش خود را حفظ كنيم . محيط آرام و مهرباني در خانه فراهم كنيم تا مسائل روزمره به نحو منطقي حل شود و اين فضاي آرام و حمايت گر خود موجب متوقف شدن زمينة ارثي شده و مانند پادزهر مانع بروز علائم افسردگي در فرد مستعد شويم.

گاهي اوقات ممكن است اين سوال در ذهن اشخاص افسرده پيش بيايد كه چرا من افسرده شده ام؟ افسردگي همانطور كه در مباحث قبل گفته دلائل متعددي اجتماعي – اقتصادي ارثي را دارد كه ممكن است اينها دست به دست هم بدهند و موجب افسردگي شود. نكتة قابل توجه اينكه چرا بعضي افراد در برابر شديد ترين حوادث غم انگيز هم از افسردگي به دور مي مانند و بعضي ها در برابر حوادث بسيار كوچك محيطي يا هيجاني دچار اندوه شديد و يأس مي شوند. آنان كه براي ابتلاي به افسردگي به دليل زمينه هاي ارثي يا تجربيات تلخ گذشته زندگي حساس تر هستند نسبت به حوادث جاري اجتماعي و اقتصادي شكننده تر بوده و زودتر به بيماري افسردگي مبتلا مي شوند وبرعكس آنان كه از ثبات بيشتري برخوردار هستند فقط در مقابل حوادث غم انگيز شديد ممكن است تسليم افسردگي بشوند. پس براي درك علت افسردگي بايد به مجموعه علل در هم تنيده توجه داشت نه يك علت خاص.

در نتيجه در درمان بيماران افسرده سه ركن اساسي زير را در برنامه منسجم و حساب شده منظور كرد:

1)استفاده از درمانهاي دارويي ضد افسردگي

2)استفاده از روان درماني به شكلهاي مختلف و متناسب با هر كس مثلاً چاره جويي براي حل مشكلات جاري بيمار و افزودن بر قدرت مقابله با مسائل با كمك مشاور، با روان شناس يا روان پزشك .

3) تعديل شرايط اجتماعي – اقتصادي زندگي به نحوي مناسب و مقدور ، مثلاً كاستن از ساعات كار شبانه و تغيير ليست شغلي به محيطي كه فشار روحي كمتر داشته باشد .

-    افراد افسرده گاهي براي فرار از دردهاي دروني بوسيله اي پناه مي برند كه اين وسيله ممكن است مصرف مواد مخدر يا مشغول شدن به يك پرنده باشد كه اورا از پرداختن به روال رنج آور افسردگي فارغ سازد.

مصرف ترياك در وحلة اول ممكن است موجب بهتر شدن خلق و كسب احساس سرخوشي بشود اما استفاده از ترياك براي درمان افسردگي هيچ گاه پذيرفته نشده است . گذشته از اينكه استفاده از ترياك در بعضي از افراد سبب افسردگي هم مي شودو صرف نظر از مسائل قانوني – اخلاقي و اجتماعي، مشكل عمده طبي مصرف ترياك ايجاد وابستگي (اعتياد) است به اين معني كه ترياك ماده اي نيست كه بتوان گهگاه و عشقي مصرف كرد زيرا بسرعت باعث عادت سلولهاي مغز مي شود كه با چند بار مصرف شخصي مجبور است براي حفظ تعادل شيميايي و معمول مغز خويش از اين ماده استفاده كند، بعد بدن نسبت به ترياك تحمل پيدا مي كند و هربار مصرف ترياك بيشتر مي شود و قطع يا كم كردن آن از سوي ديگر خود موجب افسردگي مي شود و تنها در وهلة اول ممكن است به طور آني و خيلي زودگذر اين افسردگي فروكش كند ولي بعداز آن وابستگي ايجاد شده و بقول معروف از چاله به چاه مي افتد.

سوال ديگر اينكه آيا داروها ضد افسردگي آدم را معتاد مي كند و داروها را بايد قطع كرد؟

داروهاي ضد افسردگي معمولاً موجب وابستگي و اعتياد نمي شوند.يكي از نشانه هاي مصرف مواد مخدر و سكر آور ولع مصرف آنها علي رغم منع آن از سوي پزشكان است. كسي داروي ضد افسردگي را با ولع مصرف نميكند و به عكس همواره بيماران مشتاق هستند تا بتوانند اين داروها را قطع كنند.

نشانة بارز ديگر اعتياد به يك ماده شيميايي مصرف آن ماده به خاطر خماري ناشي از قطع ماده و به عبارتي به خاطر خود آن ماده است نه براي رفع يك مشكل پزشكي ديگر،در حالي كه هيچ كسي داروي ضد افسردگي را به خاطر رفع خماري ناشي از ترك آن و به خاطر خود اين داروها مصرف نمي كند. نشانة ديگر آن تحمل نسبت به تأثير آن است. انسان اجبار پيدا مي كند براي حفظ اثر دلخواه هر بار به مقدار ماده مورد استفاده بيفزايد كه در مورد داروهاي ضد افسردگي مصداق ندارد.البته به همراه داروهاي ضد افسردگي براي كاستن از اضطراب و يا براي بهبود بي خوابي گاهي داروهاي آرام بخش و خواب آور مثل ديازپام تجويز مي شود كه مصرف طولاني مدت و با مقدار زياد اين گروه داروها مي تواند باعث وابستگي دارويي شود كه بايد احتياط كرد. در مورد داروها بايد توصيه هاي پزشكي معالج خود را جدي بگيريم و به ميل خود از اين داروها استفاده نكنيم.

- والدين در قبال اينكه فرزندان خود دچار افسردگي شوند وظايفي دارند .گذشته از زمينه هاي ارثي افسردگي كه نگراني والدين نسبت به آن نه تنها كمكي نمي كند بلكه فشار رواني مضاعفي را به فرزندان وارد مي آورد. والدين بايد وظايف خود را در قبال فرزندان بشناسند و به آن عمل كنند.وظيفة والدين حكم مي كند كه در برخورد با فرزندان حتي الامكان خونسردي خود را حفظ كنند باخوشرويي با آنها برخورد كنند،آنها را جدي بگيرند در عين حال به آنها اجازه بدهند كه اظهار وجود مثبت داشته باشند،آنها را به فعاليتهاي گروهي و سازندة اجتماعي تشويق كنند. در قبال مشكلاتي كه فرزندان آنها پيدا مي كنند شتابزدگي نشان ندهند و با برخورد با متانت و خونسردی در عمل به بچه ها بياموزند كه هميشه راه حلي براي مشكلات وجود دارد در صورت بروز علايم رفتاري در فرزندان خود بدون دست پاچگي و تا حد امكان با خونسردي وخوشرويي به پزشك يا روان شناس باليني مراجعه فرماييد وحتماً سعي كنيد كه اين كار بدون شتابزدگي و با رضايت و توافق فرزند شما صورت پذيرد. 

 برای مطالعه مطالب بیشتر اینجا کلیک کنید